Theo dõi thường xuyên cacù hoạt động của anh em nghệ nhân và các nhà vườn trồng cây kiểng, cây ăn trái ở TP.HCM, nhất là những bài mở đầu của Ông Tổng biên tập Mai Văn Bộ trên các số báo Hoa cảnh. Tôi rất băn khoăn và bức xúckhi muốn tìm một đầu ra cho thị trường cây cảnh tại TP.HCM và của anh em nghệ nhân VN mình.

     Các chủng loại về hoa và cây kiểng của anh em nghệ nhân VN so với một số nước mà tôi có dịp đi qua thì khá đa dạng và tay nghề thì khá cao, có thể góp mặt với bạn bè trên thị trường một số nước trong khu vực ASEAN, thế mà mấy năm gần đây sản xuất gần như chựng lại vì thiếu đầu ra cho thị trường cây cảnh.

     Tôi muốn giới thiệu với các anh em nghệ nhân , các nhà vườn tại TPHCM và của VN một thị trường mới : thị trường cây hoa và cây kiểng  cây ăn trái tại Lào.

     Trong ba năm 1998-2000, nhận lời mời của anh Tổng Giám Ðốc Công ty Cultural Production Co. tại Lào(TGD Bounleung Veuvilavong), chúng tôi đã nhiều lần đến Lào để quan sát tình hình hoa và cây kiểng, nhất là tại Vientiane, thủ đô nước bạn Lào, tôi thấy đầu ra cho các nhà vườn, các nghệ nhân tại VN đã có rồi đây.

     Thị trường hoa và cây kiểng tại Lào hầu như bỏ ngõ, mặc dù tại Vientane cũng như tại nhiều thành phố chính của Làocó nhiều chùa chiền cảnh đẹp và rất nhiều khách du lịch ghé thăm(riêng năm 1999 VN có 80.000 lượt khách ghé thăm). Tại Vientane các đường sá hầu như được làm lại 80% nhưng bóng dáng của cây xanh rất hiếm hoi. Các dinh thự, nhà hàng , khách sạn khá nhiều nhưng cây hoa, cây kiểng, các đài phun nước , các thảm cỏ v.v. cần làm đẹp cho thủ đô của Lào thì hầu như không đáng kể. Chúng tôi đã nhiều lần khảo sát về thị trường hoa và cây cảnh tại Vientane thì chỉ thấy lẻ tẻ dộ mươi gian hàng của một số nhà vườn không chuyên nghiệp. Họ bán một số hoa và cây cảnh từ Thái Lan đem qua, nhưng rất ít chủng loại và giá quá cao, gấp 7-8 lần giá cả của hoa và cây kiểng tại VN.

     Thị trường Vientiane và của cả nước Lào đang mở cửa . Tại đây đang cần các sản phẩm hoa cây kiểng của các nghệ nhân VN đem đến để làm đẹp thêm cho thủ đô của đất nước bạn Lào và các tỉnh khác của Lào nừa. Chúng tôi cũng được biết chương trình trồng các vườn cây ăn trái tại Lào đang được Liên Hiệp Quốc(UNESCO) hỗ trợ mạnh. Lào đang cần các vườn cây ăn trái trồng làm mẫu như xoài, bưởi, nhãn, chôm chôm, sầu riêng v.v. Khí hậu của Lào cũng gần giống với khí hậu của TP.HCM,một năm có hai mùa mưa và nắng, các loại cây ăn trái có lẻ tẻ tại một số nơi như dừa, mít , ổi, xoài nhưng không đáng kể. Hầu như Lào phải nhập các loại trái câycủa Thái Lan, kể cả rau xanh dùng hàng ngày.   Trong những ngày còn ở Lào, một cơ quan của quân đội Lào mời chúng tôi hợp đồng để sản xuất hoa thọ(loại thọ vàng nội địa của TP.HCM) và hoa cúc trâm mộ diện tích 30ha tại Vientiane( đất rất thích hợp cho việc trồng hoa, có đủ hệ thống mương dẫn nước, nhà để làm nơi ở và sản xuất ) . Công ty quân đội này sẽ lo đầu ra ( tại Vientiane có trên 500 ngôi chùa, ngày mười bốn - rằm và ngày ba mươi, mồng một âm lịch hàng tháng dân chúng Lào phải nhập hoa thọ và hoa cúc để đi lễ chùa.

     Công ty này còn sẵn sàng lo đầu ra cho hai loại hoa này qua Mianma(Miến Ðiện), các tỉnh khác của Lào và cả một số tỉnh của Thái Lan giáp ranh với Lào vì sản xuất hoa tại Vientiane thế nào giá cũng rẻ hơn.

Trên đây là một số đề nghị thị trường đầu ra cho các nghệ nhân trồng hoa, cây cảnh và các vườn ươm giồng cây ăn trái VN sau nhiều lần tham quan và khảo sát tại Lào. Chúng tôi mong các bạn lưu ý để ngành sản xuất hoa và cây cảnh của VN ta sẽ tiến mạnh hơn nữa, có điều kiện để du nhập thêm nhiều chủng loại mới như các nhận định, đề xuất của ông Tổng biên tập trong các số báo trướcn