NHỮNG TƯ TƯỞNG CẤP TIẾN
CỦA ÔNG VUA ÐƯỢC MỆNH DANH LÀ
NGỌA TRIỀU HOÀNG ÐẾ

HỒ ÐẮC DUY

Ðại Việt Sử Ký Tòan Thư , Bản kỷ , Quyển I , trang 235 viết về vua Ngọa Triều như sau " Vua tính hiếu sát , phàm người bị hành hình , hoặc sai lấy cỏ gianh quấn vào ngừơi mà đốt, đề cho lửa cháy gần hết, hoặc sai kép hát ngừơi nước Tống là Liêu Thủ Tâm lấy dao ngắn , dao cùn xẻøo từng mảnh, để cho không được chết chóng. Ngừơi ấy đau đớn kêu gào thì Thủ Tâm nói đùa rằng: "Nó không quen chịu chết" Vua cả cừơi . Ði đánh dẹp bắt đựơc tù binh thì đến bờ sông, khi nứơc triều rút, sai ngừơi làm lao dứơi nứoc , dồn cả vào trong ấy, đến khi nứớc triều lên, ngập nứơc mà chết; hoặc bắt trèo lên ngọn cây cao rồi chặt gốc cho cây đổ, ngừơi rơi xuống chết , Vua thân đến xem , lấy làm vui .Có lầnVua đi đến sông Ninh, sông ấy nhiều rắn, vua sai trói người vào mạng thuyền,đi lại giữa giòng muốn cho rắn cắn chết. Phàm bò lợn muốn làm thịt thì tự tay vua cầm dao chọc tiết trước , rồi mới đưa vào nhà bếp sau . Có lần vua róc miá trên đầu sư Quách Ngang , giả vờ lỡ tay làm đầu sư chảy máu rồi cả cừơi. Hoặc nhân yến tiệc , giết mèo cho các vương ăn, ăn xong,lấy đầu mèo dâng lên cho xem, các vương đều sợ, vua lấy làm thích. Mỗi khi ra chầu, tất sai bọn khôi hài hầu hai bên; Vua có nói câu gì thì bọn ấy nhao nhao pha trò cười để cho loạn lời tâu việc của quan chấp chính. Lại lấy thạch sùng làm gỏi, bắt bọn khôi hài tranh nhau ăn ."

Khâm Ðịnh Việt Sử Thông Giám Cương Mục , Chính biên , quyển 1 trang 270 viết về thủ đoạn Long Ðĩnh cướp ngôi anh là Lê Long Việt :" Long Ðĩnh sai kẻ trộm trèo từơng vào trong , giết chết ,rồi cứơp ngôi tự lập làm vua ; đặt tên thụy cho vua Long Việt là Trung Tông Hoàng Ðế . Khi vua Long Việt bị giết , bầy tôi đều chạy trốn cả , chỉ có Ðiện Tiền quân là Lý Công Uẩn ôm lấy thây vua mà khóc . Long Ðĩnh cho là trung nghiã, cất làm chức Tứ Sương Quân Phó Chỉ Huy Sứ "

Ở một chổ khác Long Ðĩnh được mô tả : "" Ngoạ Triều Hoàng Ðế tên húy là Long Ðĩnh , lại có tên là Chí Trung, con thứ năm của Ðại Hành , ở ngôi 4 năm , thọ 24 tuổi , băng ở tẩm điện. Vua làm việc càn dỡ , giết vua cướp ngôi , thích dâm đãng tàn bạo.."

Sử thần Ngô sĩ Liên bình phẩm như sau : ". Ngọa Triều không những thích giết ngừơi , mà còn oán vua cha không lập mình (làm Thái Tử) . đánh đau người Man cho họ kêu gào nhiều lần phạm húy cha mà lấy làm thích , thật là qúa tệ.."

Hình ảnh một vị Hoàng Ðế như vậy quả thật khó mà tưởng tượng nổi là một vết nhơ cho lịch sử Ðại Việt , tại sao bấy giờ không có ai giết quách cái tên hôn quân đó nhỉ ?

Ngoài những chuyện tàn bạo ghê tởm : giết vua cướp ngôi, dâm đãng , tàn bạo quái gở mà các sử gia và người đời thường truyền miệng thì có nhưng gì bí ẩn đằng sau nữa không ?

Hy vọng những dẫn chứng từ các tài liệu chính thống sau đây sẽ thay đổi cách nhìn của lịch sử mai sau đối với vị Hoàng Ðế này

ÐỂ MỞ MANG PHÁT TRIỂN KINH TẾ :

Khâm Ðịnh Việt Sử Thông Giám Cương Mục , trang 274 chép : " Vua xin với nhà Tống cho ta sang "hồ thị" ở Ung Châu, mua bán đổi chác với người Tông , nhưng vua Tống không nghe , chỉ cho mua bán đổi chác ở Liêm Châu và Trấn Như Hồng thôi ( Ung Châu thuộc Tỉnh Quảng Tây nằm sâu trong nội địa Trung Quốc )"

Hoặc Trong Ðại Việt Sử Ký Tiền Biên của Ngô Thì Sỉ , Bản kỷ , Quyển I , trang 39a chép: "Khai Minh Vương sai dân Ái Châu đào kênh , đắp đường từ cửa Vân Long qua Ðỉnh Sơn đến sông Vũ Lũng.."

Chỉ qua sự ghi chép của hai quyển sử có tầm cỡ này cũng cho chúng ta có cái nhìn thiện cảm đối với vị Hoàng Ðế này , vì sao ?

Cách đây gần 1000 năm ( Long Ðĩnh lên ngôi 1005) Long Ðĩnh đã có một tư duy kinh tế mà cho mãi đến thế kỷ thứ 16 , 17 các nhà kinh tế mới khám phá ra

Khi mà Christophe Colomb dong buồm ra khơi tìm ra Châu Mỹ La Tinh ,khi các đoàn tàu của các đế quốc Bồ Ðào Nha , Pháp , Anh, Tây Ban Nha , Hòa Lan đi khắp nơi trên thế giới , khi mà con đường tơ lụa từ Trung Ðông qua lục địa châu Á đã trở thành một mối lợi kinh tế khổng lồ cho các cường quốc

Biện pháp ngoại giao để thiết lập mối giao thương buôn bán trao đổi hàng hóa sản vật với các quốc gia là biện pháp hàng đầu như năm **** xin buôn bán

Long Ðĩnh đã thực hiện tư tưởng trước đó 500 năm khi đề nghị với vua Tống cho thiết lập Trung Tâm mua bán sâu trong nội địa Trung Quốc là Ung Châu thuộc tỉnh Qủang Tây , Long Ðĩnh muốn mở rộng quan hệ kinh tế vượt ra ngoài những thông lệ thông thường thời bấy giờ là chỉ buôn bán loanh quanh ở vùng biên giới như trại Như Hồng và Liêm Châu mà thôi . Sở dĩ vua Tống không chấp thuận vì sợ Long Ðịnh đi sâu vào nội địa thì các vấn đề an ninh quốc gia dễ bị ta biết , Người Tống cũng sợ dân Việt vì trước đó Lê Ðại Hành đã đánh bại quân nhà Tống vào năm 981 , giết chết Hầu Nhân Bảo là ngưới cầm đầu trong chiến tranh xâm lược của Trung Quốc và kết quả đã để lại một vết thương đau đớn cho tướng tá quan quân nhà Tống :" .Quân Tàu thua to , chết đến quá nửa , thây đầy đồng , bắt được tướng giặc là Quách quân Biện , Triệu Phụng Hưng đem về Hoa Lư " ,Vua Tống xuống chiếu rút quân về , sai sứ quở trách bọn ( bại tướng ) Lưu Trừng, Giả Thực ,Vương Soạn . Trừng ốm chết , Soạn bị giết ở Ung Châu , Tôn Toàn Hưng cũng bị giết bêu ở chợ " ( ÐVSKTT, trang 221 )

Bây giờ các nhà lãnh đạo , các nhà kinh tế ai cũng biết giao thông là biện pháp hàng đầu để phát triển kinh tế , Tổ Chức Liên Hiệp Quốc giúp các nước thuộc các quốc gia thứ ba xây dựng hệ thống đường sá , kênh rạch để giúp cho họ mỡ mang thoát khỏi cảnh nghèo khó, dốt nát và bệnh tật .

Giao thông càng phát triễân thì nghèo đói, bệnh tật , dốt nát càng bị đẩy lùi 1000 năm trước Long Ðĩnh đã biết chuyện đó , không những ông ta cho đào kinh , đắp đường , lập chợ mà còn muốn mở mang nền ngoại thương vào sâu trong nội địa Trung Quốc , không biết trong ý đồ của vua khi đề nghị với nhà Tống như thế nào mà Hoàng đế nước Trung Hoa chỉ chấp nhận thiết lập quan hệ buôn bán trao đổi ở các chợ biên giới mà thôi.

VĂN HÓA GIAÓ DỤC BÀI TRỪ MÊ TÍN DỊ ÐOAN

Ðể bài trừ mê tín , dị đoan thì biện pháp giáo dục có tính cách thuyết phục nhất là chứng minh một cách thực tế cho người ta thấy rằng cái điều mà người ta đã từng tin tưởng là sai lầm , không có thật , là sản phẩm của óc tưởng tượng , thường mang tính chất bí hiểm thần linh với ý đồ hù dọa . Hãy đọc một đoạn trong Ðại Việt Sử Ký Tòan Thư , Bản kỷ , Quyển I , trang 235 : " Nhà vua đi Ái Châu , đến sông Vũ Lung . Tục truyền : người lội qua sông này phần nhiều bị hại , nhân thể vua sai ngươì bơi lội qua lại đến ba lần , không hề gì , xuống chiếu đóng thuyền để ở (các bến sông ) Vũ Lung , Bạt Cừ , Ðộng Lung bốn chỗ để chở người qua lại "

Qua đoạn sử mà Ngô Sĩ Liên đã chép có mấy chữ ta cần để ý mới thấy hết con người của vua Lê Long Ðĩnh

Vua chỉ tình cờ đi ngang qua vùng đó mà nghe ngóng người dân nói về một kỳ quái có hại lập tức cho người kiểm tra lại sự việc hư thực như thế nào và giải quyết ngay vấn đề mà không chần chờ như vậy cũng đủ cho chúng ta thấy ông là một người rất năng động , sáng tạo không rườm rà , kiểu công văn thư lại quan liêu

Còn cách giải quyết vấn đề của vua mới tỏ ra là một nguòi thông minh , khôn ngoan , khoa học và rất nhân bản .

Người ta tôn vinh Claude Bernard cho ông là ông tổ Khoa học thực nghiệm ở thế kỷ 19 thì Long Ðĩnh đã thực hiện cách đó cả ngàn năm . Một sự việc cùng trong một điều kiện , nếu được thí nghiệm đi thí nghiệm lại nhiều lần mà có cùng một kết quả giống nhau thì đó là kết quả có thể tin được , sau này người ta hay gọi là kiểm chứng đối chiếu Vua Long Ðĩnh đã làm việc đó : vua sai ngươì bơi lội qua lại đến ba lần , không hề gì .

Và tại sao rất nhân bản ?

Vì trong tâm trạng của người dân ở vùng đó lúc nào họ cũng lo sợ và hoài nghi, vua biết chắc rằng không thể một sớm một chiều mà người dân thay đổi nhận thức được , nhất là nhận thức đó thuộc về lãnh vực thần linh huyền bí . Ngoài việc chứng minh cho người ta thấy cái tục truyền đó là sai , vua còn đi đến một cách giải quyết khác rất tình người là xuống chiếu đóng thuyền để ở (các bến sông ) Vũ Lung , Bạt Cừ , Ðộng Lung bốn chỗ để chở người qua lại .

Có thể nói là khó mà tìm được một cái gương nào của các vị vua trong lịch sử nước ta hay hơn Long Ðĩnh

Khâm Ðịnh Việt Sử Thông Giám Cương Mục , Chính biên , quyển 1 , trang 274 chép: " Ðinh Mùi (1007 ) Mùa xuân Long Ðĩnh sai em là Minh Xưởng và Chửơng thư ký là Hoàng Thành Nhã dâng biểu xin cửu kinh và kinh sách Ðại Tạng "

Trong Ðại Việt Sử Lược trang 107 chép " Năm 1007 , Vua sửa định lại quan chế văn võ theo nhà Tống"

Muốn cho đất nước phồn vinh , xã hội văn minh tiến bộ , muốn cho dân chúng bớt dốt nát , hiểu biết và tiếp thu cái hay của nhân loại thì phổ biến kinh sách là kế thượng sách , Long Ðĩnh là vị vua đầu tiên trong lịch sử nước ta đã sai người sang Tàu xin chín bộ sách vĩ đại nhất của Trung Quốc thời bấy giờ là Dịch , Thi , Thư , Lễ , Xuân thu , Hiếu kinh , Luận ngữ , Mạnh Tử , Chu lễ

Có sách vở tài liệu để học và tham khảo mới mở mang kiến thức được ,

Bớt mê tín dị đoan , sống đạo đức cũng vì hiểu được đạo thánh hiền , đem cái đạo đó mà rao giảng , đem kinh sách mà truyền bá tất đất nước sẽ cường thịnh biện pháp giáo dục là biện pháp rẻ tiền mà hữu hiệu nhất cho đến bây giờ người ta mới nhận ra điều đó trong khi đi tìm biện pháp rẽ tiền, hửu hiệu tối đa trong chiến dịch chống lại căn bệnh thế kỷ

Long Ðĩnh cũng đã làm điều đó , việc mà từ trước các vị vua nước ta chưa thấy ai làm Long Ðĩnh là vị vua đầu tiên để ý đến việc văn học , giáo dục , nếu về sau dân ta hiểu biết văn tự , lễ nghĩa , điển tích trong cửu kinh thì công của Long Ðĩnh không phải là nhỏ

Long Ðĩnh không những chú ý tìm cách thúc đẩy , phát triển về mặt kinh tế giáo dục , ông còn quan tâm hệ thống tổ chức quân đội và hành chính . Ngay sau khi lên ngôi ông ra lệnh cho sửa đổi và định lại các chế độ mô phỏng theo hệ thống của Trung Quốc (Trung Quốc bấy giờ được xem là có một nền văn hóa văn minh cao nhất trong khu vực ).

Ðối với các quốc gia láng giềng như Ai Lao ông cho lập đồn biên phòng và xác định lại biên giới bằng cách đóng các cột mốc (Khâm Ðịnh Việt Sử Thông Giám Cương Mục , Chính biên , quyển 1 , trang 274 )

Long Ðĩnh với những hình ảnh và tư tưởng cấp tiến như trên thật trái ngược với những lời phê bình của các sử gia thời trước là một ông vua mà khi lâm triều phải nằm để coi chầu ,một ông vua dâm bôn làm những điều càn dở và mắc bệnh trĩ

Khó mà tin Long Ðĩnh là " ngọa triều " được vì trong suốt thời gian ngắn ngũi 4 năm ông cầm quyền ông ta đã tự mình làm tướng đi chinh phạt đến 5 lần và trận chiến cuối cùng mà Long Ðĩnh tham dự trước khi ông chết là 2 tháng , đó là trận vua đem quân đi đánh châu Hoan Ðường , Thạch Hà vào mùa thu tháng 7 năm Kỷ Dậu ( 1009 ) .Thử hỏi một " ngọa triều " làmsao mà đi đánh giặc được

Và nội chỉ trong vòng 48 giờ sau khi Long Ðĩnh chết là Lý Công Uẩn lên ngôi Hoàng Ðế , điều mà Ngô Sĩ Liên không nói đến hay cố ý không bàn đến như Ngô Thì Sĩ bàn : " Xét việc Long Ðĩnh cướp ngôi , cố nhiên không đáng được thụy hiệu đẹp , mà cái tên Ngọa Triều cũng không đúng. Có lẽ Lý Thái Tổ muốn dùng thụy hiệu xấu để gán cho , mà không biết rằng từ xưa những đế vương nào không đáng làm vua thì gọi là phế đế , mạt đế hoặc lấy cái tên khi bị phế mà chép. Còn như cái hiệu "Ngoạ Triều" thì thô bỉ không căn cứ .."

Xin các nhà sử học chỉ giáo cho

HỒ ÐẮC DUY