CUỘC ÐẢO CHÁNH THẦM
LẶNG
q
Ðào Cam Mộc chỉ huy cuộc "Ðảo Chính " như thế
nào ?
q
Ðịnh mệnh của một lời tiên tri
q
Ngọa Triều Hoàng Ðế chết là bị bệnh hay bị giết
|
Cuộc
đổi ngôi từ Nhà Tiền Lê sang
Nhà Lý xãy ra chớp nhoáng , một biến động chính trị rất ngoạn mục
không đổ máu , chỉ có một người chết duy nhất đó là Ngọa Triều
Hoàng Ðế . Người điều khiễn và đạo diễn cuộc "đảo chính"
này là Ðào Cam Mộc Ðại
Việt Sử Ký Toàn Thư trang 237 mô tả diễn biến từng giờ
của cuộc " đảo chính " thầm lặng không đổ máu chỉ xảy ra
trong hai ngày như sau : "
Ngày Tân hợi tháng 10 năm Kỷ
Dậu ( 1009 ) Ngọa Triều chết ,
ngày Quý Sửu ( tức là 2 ngày sau) Lý Công Uẩn , tự lập làm vua . Trước
đấy ở hương Diên Uẩn , châu Cổ Pháp có cây gạo bị sét đánh , người hương ấy xem kỷ dấu sét đánh
thấy có chử " thụ căn diểu diểu , mộc biểu thanh thanh , hòa
đao mộc lạp, thập bác tử thành , đông a nhập địa , mộc dị tái sinh
, chấn cung kiến nhật , đoài cung ẩn tinh , lục thất niên gian ,
thiên hạ thái bình ". Vạn
Hạnh tự đoán riêng đại ý mấy câu nói rằng Vua thì còn non yểu ,
bề tôi thì cường thịnh , họ Lê mất , họ Lý nổi lên , thiên tử ở
phuong đông mọc ra thì thứ nhân ở phuong tây lặn mất , trải sáu
bảy năm thì thiên hạ thái bình . Vạn
Hạnh mới bảo Lý công Uẩn rằng
: Mới rồi tôi thấy chử bùa
sấmkỳ lạ, biết họ Lý cường thịnh , tất dấy lên cơ nghiệp , Nay xem
trong thiên hạ , nguòi họ Lý rất nhiều , nhưng không ai bằng Thân vệ là ngừơi khoan
thứ nhân từ , đựơc lòng dân
, lại đang nắm binh , giữ quyền
trong tay, đứng đầu muôn dân chẳng phải là Thân vệ còn ai đương
nỗi nữa , tôi đã hơn 70 tuổi rồi
, mong được thư thả hãy chết , để xem đức hóa của ông như
thế nào ,thực là cái may ngàn năm có một." Công Uẩn sợ câu nói ấy tiết lộ ,
bảo người anh mang Vạn Hạnh giấu ở Tiêu Sơn . Song cũng từ đấy lấy
làm tự phụ , mới nảy ra lòng
dòm ngó ngôi vua , mà người ta cũng quy phụ . Có
lần Ngọa Triều ăn quả khế lại thấy hột mận , mới tin lới sấm ngữ , ngầm tìm người họ Lý giết đi ,
thế mà Công Uẩn ở ngay bên cạnh, rốt cuộc vẫn không biết Ðến khi Ngọa Triều băng , vua nối còn
bé , Công Uẩn cùng với Hửu Ðiện Tiền Chỉ Huy Sứø Nguyễn Ðê mỗi người " được "đem 500 quân tùy long vào làm túc
vệ . Khi ấy Chi Hậu Ðào Cam Mộc dò biết Công Uẩn có ý muốn nhận việc truyền
ngôi mới nhân lúc vắng nói kích rằng : " Gần đây chúa --thượng ngu tối bạo
ngược , làm nhiều việc bất nghĩa, trời chán ghét nên không cho
hết thọ , con nối thơ ấu nên
không kham nổi khó khăn . Mọi việc phiền nhiểu thần linh không ưa ,
dân chúng nháo nhác ,mong tìm chân chúa. Sao Thân vệ lúc này không
nghĩ ra mưu cao , quyết đoán sáng suốt , xa xem dấu củ của Thang Vũ ,
gần xem việc làm của Ðinh Lể ,
trên thuận lòng trời , dưới theo ý dân mà cứ muốn khư khư giử
tiểu tiết làm gì ?" Công Uẩn trong lòng thích lời nói đó ,
nhưng còn ngờ Cam Mộc có mưu khác , mới giả thong thả bảo :"
Sao ông lại nói thế , tôi bắt ông nộp quan " Cam
Mộc thong thả bảo Uẩn rằng :"
Tôi thấy thiên thời nhân sự như thế , cho nên mới dám phát
ngôn , Nay ông lại muốn cáo giác
tôi thì tôi không phải là người sợ chết " Công Uẩn nói :" Tôi đâu nở cáo
giác ông , chỉ sợ lời nói tiết lộ thì chết ráo ,
nên răn ông đó thôi " Hôm
sau Cam Mộc lại bảo Công Uẩn " Người trong nước ai cũng nói Họ
Lý khởi nghiệp lớn, lơiø sấm đã hiện ra rồi , đó là cái họa
không thể che dấu được nửa . Chuyễn họa làm phúc. chỉ trong sớm
chiều. Ðây là lúc trời trao người
theo , Thân vệ còn nghi ngại gì nửa ? " Công Uẩn nói :" Tôi đã hiểu rõ ý
ông không khác gì với ý của Vạn Hạnh , nếu thực như lời ấy thì
tính kế thế nào ? " Cam
Mộc nói : "Thân vệ là người khoan thứ nhân từ , lòng người
chịu theo , Hiện nay trăm họ mõi mệt kiệt quệ , dân không chịu nổi
, Thân vệ nên nhân đó lấy ân đức mà vổ về , thì người ta tất xô
nhau mà kéo về như nước chảy chỗ thấp, có ai ngăn được " Ðào Cam Mộc biết việc cần kíp , sợ sinh
biến , mới nói chuyện với các khanh sĩ và các quan
ai cũng vui theo và ngay ngày hôm ấy tất cả đều họp trong triều ,
bàn rằng "Hiện nay dân chúng ức triệu khác lòng , trên dưới
lìa bỏ , mọi nguòi chán ghét
tiên đế hà khắ bạo ngược ,
không muốn theo về vua nối mà đều có lòng suy tôn quan Thân vệ , bọn takhông nhân lúc này cùng nhau
sách lập Thân vệ làm thiên tử , lở bối rối có xãy ra tai biến gì
, liệu chúng ta có còn giữ đựơc cái đầu hay không ? " Thế rồi cùng nhau dìu Công Uẩn lên chính
điện , lập làm Thiên Tử lên
lên ngôi Hoàng Ðế . Trăm quan đều lạy rạp dưới sân , trong
ngoài đều hô " Vạn tuế " , vang dậy cả triều . Ðại
xá cho thuyên hạ , lấy năm sau làm niên hiệu Thuận Thiên năm đầu
. Ðốt giềng lưới , bỏ ngục tụng , xuống chiếu từ nay ai có việc
tranh kiện cho đến triều tâu bày , vua thân xét quyết . Ðọc qua đoạn mô tả trên ta có thể tóm
tắc cuộc đối thoại giữa Lý Công Uẩn, Ðào Cam Mộc và Vạn Hạnh như sau : Ðào
Cam Mộc nhân lúc vắng nói kích với Lý Công Uẩn rằng : " Gần
đây chúa --thượng ngu tối bạo ngược , làm nhiều việc bất
nghĩa." "
Sao ông lại nói thế , tôi bắt ông nộp quan " "
Ông lại muốn cáo giác tôi thì tôi không phải là nguòi sợ chết
" "
Tôi đâu nở cáo giác ông , chỉ sợ lời nói tiết lộ thì chết ráo
" Hôm
sau ( ngày Quý sửu ) Cam Mộc nói
với Công Uẩn "
Người trong nước ai cũng nói Họ Lý khởi nghiệp lớn.đây là lúc
trời trao, người theo " "
Tôi đã hiểu rõ ý ông không khác gì với ý của Vạn Hạnh , nếu
thực như lời ấy thì tính kế thế nào ? " Ðào
Cam Mộc đã răn đe quần thần : ". Bọn ta không nhân lúc này
cùng nhau sách lập Thân vệ ( Lý Công Uẩn ) làm thiên tử , lở bối
rối có xãy ra tai biến gì , liệu chúng ta có còn giữ đựơc cái đầu
hay không ? " Còn
Sư Vạn Hạnh thì nói : " không ai bằng Thân vệ là ngừơi khoan
thứ nhân từ , đựơc lòng dân
, lại đang nắm binh , giữ quyền
trong tay, đứng đầu muôn dân chẳng phải là Thân vệ còn ai đương
nỗi nữa" Có
thể hình dung rằng cuộc đổi ngôi này đã được sắp đặt , chuẩn bị
trước , cuộc đảo chánh này kết thúc rất nhanh chóng và ngoạn mục Nếu
như đây là một kế hoặch được sửa sọan trước bắt nguồn từ lời tiên tri của Thiền
Sư Vạn Hạnh khi Lý Công Uẩn mới lên bảy , vì Thiền sư Vạn Hạnh đã
từng khen Lý Công Uẩn rằng : "
Ðứa bé này không phải người thường sau này lớn lên ắt có thể
giải nguy , gở rối làm bậc minh chủ trong thiên hạ " (ÐVSKTT Bản kỷ , Quyễn II , trang
1 b) Lời phát ngôn của Vạn Hạnh là một lời tiên tri có tính cách
định mệnh Có
phải Ngọa Triều chết như trong Ðại Việt Sử Lược trang 107 chép không ? "
Mùa đông tháng 10 ngày Tân Hợi năm Mậu Thân (1008), vua qua đời
tại phòng ngủ trong điện, Hiệu là Ngọa Triều , vì vua có bệnh trĩ
phải nằm để thị triều " hay là ông ta bị thanh toán...như trường
hợp người anh ruột của ông Một cái chết mà Ngô Thì Sỉ đã nêu ra một nghi vấn , Ngô tiên sinh cho rằng Long Ðĩnh bị giết . Trong
Ðại Việt Sử Ký Tiền Biên, trang 185, ông viết như sau
:". Lý Thái tổ rất căm phẫm trước tội ác giết anh cướp ngôi
của Khai minh Vương , nhân lúc Khai
Minh Vương bệnh tật , sai người vào đầu độc giết đi rồi dấu kín
việc đó , nên sử không được chép ." Vậy
thì tại sao Ngọa Triều bị thanh toán ? Liệu có điều gì bí ẩn nằm sau
lời tiên tri của Thiền Sư Vạn Hạnh không ? Phải giải thích như thế nào đây , xin cao kiến của các
nhà sử học và hẹn kỳ tới HỒ
ÐẮC DUY |